Znajomy zmienił sprzedawcę energii i wyszło mu drożej, co poszło nie tak?

To się naprawdę zdarza, uczciwy punkt wyjścia

Nie będziemy twierdzić, że zmiana sprzedawcy energii zawsze przynosi oszczędności i zawsze przebiega bez problemów. To nieprawda. Firmy miewały złe doświadczenia, wyższe rachunki, problemy formalne, stres.

Ale warto zapytać o konkret: co dokładnie poszło nie tak? W ponad dziewięciu na dziesięć przypadków da się to przypisać do jednego ze czterech rozpoznawalnych mechanizmów. Żaden z tych mechanizmów nie wynika z samej idei zmiany sprzedawcy, wynikają z konkretnych błędów proceduralnych, które były możliwe do uniknięcia.

Mechanizm 1: Kontrakt FIX podpisany w szczycie cen rynkowych

Produkt FIX (cena stała przez cały okres umowy) ma sens gdy zabezpiecza Cię przed wzrostem cen na rynku hurtowym. Problem pojawia się gdy firma podpisuje FIX w momencie, gdy ceny na giełdzie energii są historycznie najwyższe.

Klasycznym przykładem był rok 2022, kiedy ceny energii elektrycznej i gazu ziemnego na rynkach europejskich osiągnęły rekordowe poziomy. Wiele firm podpisało wtedy umowy FIX na 1–2 lata z cenami 1 000–1 500 zł/MWh lub wyżej. Gdy rynek w 2023 i 2024 roku wyraźnie się uspokoił, firmy te nadal płaciły ceny szczytowe, bo tak brzmiała umowa. Zmieniły sprzedawcę i wyszło drożej, ale nie dlatego że zmiana sprzedawcy była zła. Dlatego że FIX został zawarty w złym momencie rynkowym, bez porównania z ofertami innych spółek w tym samym czasie.

Mechanizm 2: Przeoczona klauzula automatycznego przedłużenia

Większość umów na zakup energii elektrycznej lub gazu zawiera klauzulę automatycznego przedłużenia (autoprolongaty). Mówi ona mniej więcej: jeśli żadna ze stron nie wypowie umowy w określonym terminie przed jej wygaśnięciem (zwykle 3 lub 6 miesięcy wcześniej), umowa przedłuża się automatycznie na kolejny okres, często na tych samych warunkach cenowych.

Problem pojawia się gdy firma nie pilnuje tego terminu. Kontrakt wygasa, firma planuje przetarg i zmianę, ale termin na wypowiedzenie minął miesiąc lub dwa wcześniej. Nowy rok na starych cenach, z karą za wcześniejsze wyjście z umowy jeśli zdecyduje się na zmianę mimo wszystko.

Mechanizm 3: Wybór niestabilnej finansowo spółki obrotu

W 2022 roku, gdy ceny energii na rynku hurtowym wielokrotnie przekroczyły poziomy z lat wcześniejszych, część spółek obrotu energią nie była w stanie realizować podpisanych umów na stałe ceny. Miały kontrakt z klientem na dostarczanie energii za 500 zł/MWh, a musiały ją kupić na rynku za 1 200 zł/MWh. Spółki bez odpowiedniego zaplecza finansowego i własnych portfeli zakupowych wchodziły w trudności, od opóźnień w rozliczeniach, przez rozwiązywanie umów, po upadłość.

Firmy które podpisały umowy z takimi spółkami miały problem: zostały bez kontraktu (lub z kontraktem który spółka przestała honorować) i musiały w trybie pilnym wróć do taryfy sprzedawcy rezerwowego, droższego od rynkowego. To była realna krzywda. Ale wynikała z wyboru konkretnej, niestabilnej spółki, nie z samej idei zmiany sprzedawcy.

Mechanizm 4: Porównanie tylko ceny za MWh, z pominięciem opłaty handlowej

Sprzedawcy energii wyceniają kontrakty na różne sposoby. Część podaje tylko cenę za MWh lub kWh, bez opłaty handlowej. Część wlicza w cenę za MWh wszystkie koszty. Część podaje niską cenę za MWh, ale doliczana jest stała miesięczna opłata handlowa (nazywana różnie: opłata za obsługę, abonament, opłata logistyczna).

Firma porównująca oferty wyłącznie przez pryzmat stawki za MWh może wybrać ofertę z pozoru najtańszą, i okazuje się że całkowity roczny koszt jest wyższy od poprzedniej umowy, bo opłata handlowa zmienia całkowity rachunek. Więcej o tym mechanizmie piszemy osobno w artykule Opłata handlowa, ukryty koszt na fakturze za energię.

Co łączy te cztery sytuacje

Żadna z nich nie wynika z samego faktu zmiany sprzedawcy energii. Każda wynika z konkretnego, identyfikowalnego błędu proceduralnego: złego momentu rynkowego, przeoczonego terminu, złego wyboru partnera, niekompletnego porównania ofert. Każdy z tych błędów był do uniknięcia.

Jeśli słyszałeś historię o znajomym, któremu zmiana wyszła drożej, zapytaj go co konkretnie poszło nie tak. W większości przypadków da się to przypisać do jednego z tych czterech mechanizmów.

Podsumowanie

Zmiana sprzedawcy energii elektrycznej lub gazu jest bezpieczna pod warunkiem że: porównuje się wiele ofert jednocześnie, pilnuje się terminów wypowiedzenia, wybiera się spółki ze sprawdzoną historią finansową, i porównuje się całkowity koszt roczny, a nie tylko stawkę za MWh.

To nie jest magiczne myślenie, to konkretna procedura. Jeśli chcesz zrozumieć jak Twoja obecna umowa wypada na tle rynku, zacznij od bezpłatnego audytu faktury. Damy Ci odpowiedź w 5 dni roboczych.